Showing 728 results

Papurau'r Parch. L. Haydn Lewis, 1886-1985, yn cynnwys barddoniaeth a rhyddiaith a gyfansoddwyd ganddo, gan gynnwys gwaith a gyhoeddwyd yn Cerddi cyfnod (Caernarfon, 1963), Cerddi Argyfwng (Llandybïe, 1966) a Meini ac olion (Llandysul, 1975), llyfrau nodiadau yn cynnwys rhyddiaith, erthyglau a thraethodau, cyflwyniadau dramatig a dramâu cerdd gyda geiriau a ysgrifennwyd ganddo; ynghyd â nodiadau ei ddarlithoedd, pregethau, gohebiaeth, torion o'r wasg, nodiadau ar seremonïau a berfformiwyd yng nghapel Jerusalem, Tonpentre; papurau teuluol yn cynnwys deunydd achyddol, a rhai papurau o eiddo ei dad, Thomas Lewis,1886-1923. = Papers of the Rev. L. Haydn Lewis, 1886-1985, comprising his poetry and prose compositions, including the work published as Cerddi cyfnod(Caernarfon, 1963), Cerddi argyfwng (Llandybie, 1966) and Meini ac olion (Llandysul, 1975), notebooks containing prose, articles and essays, dramatic productions and musical dramas that he wrote the words for; together with his lecture notes, sermons, correspondence, press cuttings, notes on ceremonies performed at Jerusalem chapel, Tonpentre; family papers including genealogical material, and some papers of his father, Thomas Lewis, 1886-1923.

Papurau William Leslie Richards o Gapel Isaac, sir Gaerfyrddin, deunydd llenyddol yn bennaf, 1939-1989, yn cynnwys barddoniaeth, 1957-1989; rhyddiaith, 1937-1972, beirniadaethau mewn gwahanol eisteddfodau, 1962-1980; sgriptiau radio, 1951-1963; sgriptiau a baratowyd ar gyfer rhaglenni teledu, 1965-1968; gohebiaeth, 1936-1989; dyddiaduron, 1932-1989; tystysgrifau, 1925-1928; a phapurau amrywiol,1930-1989. = Papers of William Leslie Richards from Capel Isaac, Carmarthenshire, mainly literay material, 1939-1989, including poetry, 1957-1989; prose writings, 1937-1972, adjudications in various eisteddfodau, 1962-1980; radio scripts, 1951-1963; scripts prepared for television programmes, 1965-1968; correspondence, 1936-1989; diaries, 1932-1989; certificates, 1925-1928; and miscellaneous papers, 1930-1989.

Papurau'r Parch. Lewis Valentine, 1874-1983, yn cynnwys gohebiaeth gyffredinol, 1916-1983; llythyrau oddi wrth Saunders Lewis, [1926]-1983; llythyrau oddi wrth D. J. Williams, 1930-1969; llythyrau oddi wrth Kate Roberts, 1937-1976; llythyrau'n ymwneud â'r Ysgol Fomio a charchariad Lewis Valentine, 1936-1937; dyddiaduron rhyfel, 1916-1919; anerchiadau gan Valentine ac eraill, 1930-[?1970au]; a phapurau amrywiol a gasglwyd gan Valentine, 1874-1980. = Papers of the Rev. Lewis Valentine, 1874-1983, comprising general correspondence, 1916-1983; letters from Saunders Lewis, [1926]-1983; letters from D. J. Williams, 1930-1969; letters from Kate Roberts, 1936-1976; letters relating to the Bombing School and Lewis Valentine's imprisonment, 1936-1937; war diaries, 1916-1919; addresses by Valentine and others, 1930-[?1970s]; and miscellaneous papers collected by Valentine, 1874-1980.

Papurau llenyddol Lilian Rees, llyfrau nodiadau yn bennaf yn cynnwys cyfansoddiadau gan gynnwys Llyfr Eiry a rhyddiaith a barddoniaeth a gyfrannwyd i gyfnodolion ac eisteddfodau, ynghyd ag atgofion personol,[1920au]-1996 = Literary papers of Lilian Rees, mainly notebooks containing compositions including Llyfr Eiry and prose and poetry written for periodicals and eisteddfodau, together with personal memoirs, [1920s]-1996.

Papurau, 1942-1981, yn ymwneud ag Aelwyd yr Urdd, Caerffili, yn cynnwys cofnodion, 1942-1948, a phapurau, 1963, yn ymwneud â dathlu pen blwydd Aelwyd Caerffili yn un-ar-hugain; a phapurau amrywiol,1929-1952. = Papers, 1942-1981, relating to Aelwyd yr Urdd, Caerphilly, including minutes, 1942-1948, and papers, 1963, relating to the celebrations held to mark the twenty-first anniversary of the aelwyd at Caerphilly; and miscellaneous papers, 1929-1952.

Mae'r casgliad yn cynnwys cerddi eisteddfodol, cerddi coffa ac englynion gan Dofwy, ei ddyddiadur am 1888, traethodau ganddo, ynghyd â thorion o'i erthyglau o Y Cymro. = The collection includes eisteddfodic poems, memorial poems and englynion by Dofwy, his diary for 1888, essays by him, together with cuttings of his articles from Y Cymro.

Rhan gyntaf casgliad Papurau Llio Rhydderch, yn cynnwys trawsgrifiad o atgofion y rhoddwr, ynghyd â chopïau o luniau a dogfennau yn adlewyrchu ei pherthynas ag Urdd Gobaith Cymru.

Amlen frown gyda llawysgrifen ei mam, "Darnau gyfansoddodd Llio i adrodd gyda'r delyn gyda Mr Oswald Griffith Bangor. Enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Llanrwst 1951", ynghyd â nodyn eglurhaol yn llaw y rhoddwr, tri darn o gerddoriaeth a chopi o doriad papur newydd. Yn ogystal ceir amlen blastig yn cynnwys gwaith cyfansoddi y rhoddwr yn ystod 1951-1970au, nodyn eglurhaol yn ei llaw a cherddoriaeth Dwy Gwningen Fach, Down by the Salley Gardens, Can i fudiad merched y wawr, Y Bont, a Cwningod. Mehefin 2021.

Cyfansoddiadau a threfniadau; trefniannau cerddorol ar gyfer gweithdai telyn; a sylabws cerddorol Ysgol David Hughes, Porthaethwy, lle bu'r rhoddwr yn dysgu; Mai 2022.

Ychwanegiad i'r archif yn cynnwys papurau, deunydd clyweledol, ffotograffau a phosteri; Tachwedd 2024. Trosglwyddwyd dau focs yn cynnwys deunydd clyweledol i'r Archif Sgrin a Sain.

Ffeiliau yn cynnwys llythyrau at y rhoddwr, papurau yn ymwneud â theithiau, erthyglau a thorion papur newydd, ynghyd â chasgliad ei thad, Prydderch Williams (rhestr gyda'r bocsys); Chwefror 2025.

Casgliad o bapurau Llyfni Huws, yn ymwneud â'r delyn a chanu penillion, sef llythyrau oddi wrth O. M. Edwards, ac 'Eifion Wyn'; darlith deipiedig a draddodwyd yn Tylorstown ; llythyr teipiedig yn dwyn y teitl "Adloniant Hen Delynor"; llun 'Dewi Havhesp'; a thorion o'r Cymro yn cynnwys lllythyrau gan Llyfni Huws ar y delyn a cherdd dant.

Dogfennau a gohebiaeth yn ymwneud yn bennaf â threfnu gweithgareddau y mudiadau Cofiwn a Llysgenhadaeth Glyndŵr, ynghyd â defnyddiau yn ymwneud â Mudiad Amddiffyn Cymru a mudiadau eraill o'r 1960au.

Papurau Llywelyn Phillips,1864-1982, yn cynnwys gohebiaeth, 1937-1981; erthyglau, darlithoedd, anerchiadau a chyfansoddiadau llenyddol,1933-1980; papurau amrywiol yn ymwneud â'i yrfa, pynciau amaethyddol, bywyd a llenyddiaeth Cymru, 1864-1952; llyfrau lloffion o dorion,1949-1956; cerddi, gan gynnwys y rhai a gyflwynodd i eisteddfodau a chyfansoddiadau ar gyfer achlysuron arbennig, 1957-1981; erthyglau amrywiol a sgriptiau radio,1940-1981; teyrngedau i Llywelyn Phillips,1864-1982; a gweithiau printiedig,1954-1981 = Papers of Llywelyn Phillips, 1864-1982, including correspondence, 1937-1981; articles, lectures, addresses and literary compositions, 1933-1980; miscellaneous papers relating to his career, agricultural matters, Welsh life and literature, 1864-1952; scrap books of cuttings, 1949-1956; poems, including those submitted for eisteddfodau and compositions for special occasions, 1957-1981; miscellaneous articles and radio scripts, 1940-1981; tributes to Llywelyn Phillips, 1981-1982; and printed works, 1954-1981.

Papurau'r genhades Marian Pritchard, 1945-1980, a fu'n fetron yn Ysbyty Jowai, gogledd-ddwyrain yr India tan 1968, gan gynnwys nifer fawr o lythyrau oddi wrthi hi at ei theulu a llythyrau a dderbyniodd hi wedi dychwelyd i Gymru. Mae rhai o'r llythyrau wedi'u ysgrifennu mewn Khasi. Ceir llawysgrif ei llyfr Y weledigaeth. Hanes ysbyty cenhadol yn yr India [1975] a chyfieithiad teipysgrif i'r Saesneg 'The house of vision', ynghyd â'r cylchgrawn Y cenhadwr, 1967 a 1968, yn cynnwys erthyglau ganddi, a deunydd printiedig yn ymwneud yn bennaf â'r ysbyty. = Papers of the missionary Marian Pritchard, 1945-1980, who was a matron in Jowai Hospital in north-east India until 1968, including a number of letters written by her to her family and letters received by her on her return to Wales. Some of the letters are written in Khasi. A manuscript copy of her book Y weledigaeth. Hanes ysbyty cenhadol yn yr India [1975] is included and an English translation in typescript entitled 'The house of vision', together with Y cenhadwr (The missionary), 1967 a 1968, including articles by her and printed material relating mainly to the hospital.

Papurau Marion Eames, 1927-2007, yn cynnwys drafftiau o'i nofelau a gweithiau llenyddol eraill, 1933-[2005]; addasiadau o'i gwaith, 1981-[2007]; erthyglau, anerchiadau a darlithiau, [1970]-[2007]; llyfrau nodiadau a gwaith ymchwil, 1934-[2000]; deunydd printiedig, 1929-2007; gohebiaeth, 1967-2005; a phapurau personol, 1928-2002; ynghyd â phapurau ei gŵr, y newyddiadurwr Griffith Williams, 1927-1977. = Papers of the novelist Marion Eames, 1927-2007, comprising drafts of her novels and other literary works, 1933-[2005]; adaptations of her work, 1981-[2007]; articles, speeches and lectures, [1970]-[2007]; notebooks and research papers, 1934-[2000]; printed material, 1929-2007; correspondence, 1967-2005; and personal papers, 1928-2002; together with the papers of her husband, the journalist Griffith Williams, 1927-1977.

Mae'r fonds yn cynnwys ei lawysgrifau llenyddol; gohebiaeth bersonol, [?1903]-1992; papurau'n ymwneud â'i deulu, yn enwedig ei ewythr R. Silyn Roberts, [?1847]-[?1986]; papurau'n gysylltiedig â'i waith fel golygydd cynorthwyol Y Faner, 1949-1992; ynghyd â nodiadau a darlithoedd a baratowyd ganddo ar gyfer dosbarthiadau Mudiad Addysg y Gweithwyr, [?1936]-1991.
Mae'r papurau ychwanegol (Rhodd Medi 2021), 1894-2019 (gyda bylchau), yn cynnwys gohebiaeth, barddoniaeth, ysgrifau, papurau'n ymwneud â'r Faner, ffotograffau a phapurau pobl eraill.
Rhodd Ionawr 2024: Papurau gan neu'n ymwneud â Mathonwy Hughes, sy'n cynnwys, ymysg eitemau eraill, llyfrau gwaith ysgol Mathonwy Hughes; traethawd gan Mathonwy Hughes ar Gymdeithas Addysg y Gweithwyr Dyffryn Nantlle; Adroddiadau Blynyddol Capel Methodistaidd Calfinaidd Tanrallt, Llanllyfni; deunydd yn ymwneud â chanmlwyddiant Ysgol Nebo; a deunydd gan neu'n ymwneud â'r bardd a'r golygydd Gwilym R. Jones.

Papurau Mati Rees, 1907-1986, un cynnwys nodiadau ar gyfer anerchiadau cyhoeddus a drafftiau erthyglau a thraethodau, 1958-1984; deunydd yn ymwneud â dysgu Cymraeg fel ail iaith, 1964-1981; gohebiaeth,1949-1985; eitemau printiedig a thorion o'r wasg, 1913-1989; ac amrwyiol,1920-1960. = Papers of Mati Rees, 1907-1986, including notes for public speeches and drafts of articles and essays, 1958-1984; materials relating to the teaching of Welsh as a second language, 1964-1981; correspondence, 1949-1985; printed items and press cuttings, 1913-1989; and miscellanea, 1920-1960.

Papurau Meic Povey, 1966-2008, yn cynnwys sgriptiau, 1969-2007; llyfrau nodiadau, 1988-2005; astudiaethau o'i waith, 1988-[1999]; deunydd printiedig, 1968-2007; rhaglenni theatr, 1966-2008; a pheth gohebiaeth, 1968-2008. = Papers of Meic Povey, actor and dramatist, comprising scripts, 1969-2007; notebooks, 1988-2005; studies of his work, 1988-[1999]; printed material, 1968-2007; theatre programmes, 1966-2008; and some personal and work-related correspondence, 1968-2008.

Mae’r archif yn cynnwys papurau ymchwil cerddorol, yn bennaf yn ymwneud â chanu gwerin; sgriptiau radio a theledu; cyfieithiadau a chyfansoddiadau cerddorol (trosglwyddwyd tapiau gweledol a sain i AGSSC); llythyrau at Meredydd Evans a Phyllis Kinney, a chopïau o lythyrau oddi wrthynt, 1956-2015; a phapurau’n ymwneud â diddordebau Meredydd Evans ym meysydd athroniaeth a llenyddiaeth Gymraeg, ynghyd â dogfennau’n ymwneud â’i ran mewn ymgyrchoedd tros yr iaith Gymraeg, yn arbennig felly ym maes darlledu.

Papurau, [1940x2015], Dr Meredydd Evans, yn eu plith rhai sy'n ymwneud â'i ddiddordebau ym maes athroniaeth a llenyddiaeth Gymraeg, ynghyd â'i gyfraniad tuag at ymgyrchoedd tros yr iaith Gymraeg, yn cynnwys Cylch yr Iaith, a sefydlu'r papur dyddiol Cymraeg cyntaf, Y Byd.

Papurau ychwanegol, [1940x2015], sef papurau cerddorol Phyllis Kinney, yn eu plith ffeiliau yn ymwneud â chaneuon gwerin, ynghyd ag ychwanegiad at bapurau Meredydd Evans.

Papurau ychwanegol, [1940x2015], sef papurau cerddorol Meredydd Evans, yn bennaf yn ymwneud â chanu gwerin.

Gohebiaeth, 1956-2015, sef llythyrau at Meredydd Evans a Phyllis Kinney, a chopïau o lythyrau oddi wrthynt.

Ychwanegiad i'r papurau cerddorol (yn cynnwys 3 tâp); llythyrau gan Robin Williams, Guto Roberts, Islwyn Ffowc Elis a D. Tecwyn Lloyd; co-bach yn cynnwys llythyrau oddi wrth Merêd a dogfennau eraill.

Dwy ffeil ychwanegol, un yn ymwneud â Chapel Siloam, Cwmystwyth, a'r llall â chyfraniadau i'r Ddolen; Ebrill 2018.

Deunydd ychwanegol yn ymwneud â chyrsiau a darllediadau, cyfweliad â Dilys Elwyn Edwards, ynghyd â rhai eitemau printiedig; Gorffennaf 2019.

Ffeil o bapurau yn ymwneud â Dr George Guest, Caergrawnt a Chwmystwyth; Ebrill 2023.

Papurau ychwanegol, 1940au-80au, yn ymwneud yn bennaf â gyrfa gerddorol Phyllis Kinney; sgriptiau radio 'Coleg Harlech', 'Cyn troi'n ol' a 'Byd newydd', 1950au; straeon Nadolig (printiedig) gan Tony Conran, 2005-2011 (gyda bylchau), y cyntaf ohonynt yn cynnwys llythyr oddi wrth Lesley a Tony Conran; a Pamffledi Harlech (wedi'u rhwymo), 1940; Medi 2025. Trosglwyddir 2 CD, 'Branwen in Wales' a 'Branwen in Ireland' gan Tony Conran, a 3 rîl fach o ffilm i'r Archif Sgrin a Sain.

Casgliad o bapurau amrywiol yn ymwneud â Chymdeithas yr Iaith Gymraeg a Phlaid Cymru, wedi eu casglu ynghyd gan Meri Huws yn ystod y 1970au fel myfyrwraig ym Mhrifysgol Aberystwyth ac fel ymgyrchydd iaith ac yn adlewyrchu ei diddordebau gwleidyddol.

Papurau llenyddol Morris Jones, yn cynnwys cerddi llawysgrif yn Saesneg, [1895]; copïau llawysgrif o erthyglau, traethodau a chystadlaethau eisteddfodol yn Gymraeg, [1898]-1924; torion papur newydd o'i gyfraniadau i'r wasg leol a Chymreig,1903-1931; nodiadau ar Morris Jones gan T. Francis Thomas, [1925x1986]; a phapurau T. Francis Thomas, 1925-[1986], gan gynnwys deunydd yn ymwneud â 'Ioan Maldwyn', llyfr nodiadau a thraethodau teipysgrif ynghylch Carno, [1925x1986]; a cherddi, 1942-[1965]. = Literary papers of Morris Jones, including manuscript poems in English, [1895]; manuscript copies of Welsh articles, essays and eisteddfod compositions, [1898]-1924; newspaper cuttings of his contributions to the local and Welsh press, 1903-1931; notes on Morris Jones by T. Francis Thomas, [1925x1986]; and papers, 1925-[1986], of T. Francis Thomas, including material relating to 'Ioan Maldwyn', notebook and typescript essays concerning Carno, [1925x1986]; and poems, 1942-[1965].

Papurau'r Parch. Meurig Walters, yn cynnwys nodiadau a phapurau ymchwil yn ymwneud ag Islwyn ar gyfer ei draethawd MA a chyhoeddi '"Y Storm" gyntaf gan Islwyn' [1960]-1980; cyfieithiadau Saesneg o farddoniaeth Islwyn ac erthyglau Walters ar Islwyn, [1960au-1970au]; drafft o'r traethawd PhD, 'Bywyd a Gwaith Islwyn (1832-78)', a gohebiaeth ynglŷn â'r traethawd, 1976-1987; copïau o ddeunydd cyhoeddedig gan ac yn ymwneud ag Islwyn, 1851-1876; nodiadau ar Joseph Harris [20fed ganrif]; a chopi teipysgrif 'Yr Ail "Storm" gan Islwyn', 1990 = Papers of the Rev. Meurig Walters, comprising research notes and papers relating to Islwyn for his MA thesis and publication of '"Y Storm" gyntaf gan Islwyn' [1960]-1980; translations into English of Islwyn's poetry and articles on Islwyn by Walters, [1960s-1970s]; draft PhD thesis, 'Bywyd a Gwaith Islwyn (1832-78)', and correspondence relating to the thesis, 1976-1987; copies of published material by and relating to Islwyn, 1851-1876; notes on Joseph Harris [20th century]; and typescript of 'Yr Ail "Storm" gan Islwyn', 1990.

Papurau Mihangel Morgan, 1978-[2014], yn cynnwys gohebiaeth a drafftiau o'i weithiau llenyddol. = Papers of Mihangel Morgan, 1978-[2014], comprising correspondence and drafts of his literary works.