Showing 2019 results

Llawysgrifau a phapurau eraill a grynhowyd ac a gasglwyd gan J. Tysul Jones, yn cynnwys llythyrau,1924-1985; papurau ymchwil ar gyfer astudiaeth destunol a gramadegol o Hystoria Lucidar, ynghyd â geirfa lawn, ar gyfer ei draethawd MA, 1958; deunydd yn ymwneud â hanes Llandysul a'r cylch, 1888-[1985]; llawysgrifau o ddeunydd a ysgrifennwyd neu a gyfieithwyd ganddo,1936-1970; torion papur ynglŷn â J. Tysul Jones ac eraill,1912-1971; nodiadau a deunydd arall, 1926-1970, ynglŷn ag Idwal Jones, Waldo Williams, Ifan Jones, ac unigolion o ardal Llandysul; llawysgrif gan neu'n ymwneud â Sarnicol,1889-[1975], yn cynnwys cerddi yn ei law, [1944], copi yn ei law o'i gyfrol Storiau ar Gân (Dinbych, 1936), 1936-1938, adysgrifau a thorion papur newydd o'i waith, 1907-[1975], llythyrau at J. Tysul Jones ynghylch Sarnicol,1947-1973, cyfieithiadau llawysgrif o waith Sarnicol,[1935], a nodiadau ar Sarnicol gan J. Tysul Jones, [1972]. = Manuscripts and other papers accumulated and collected by J. Tysul Jones, including letters, 1924-1985; research papers for a textual and grammatical study of Hystoria Lucidar, with a full vocabulary, for his MA thesis, 1958; material relating to the history of the Llandysul area, 1888-[1985]; manuscripts of works written or translated by him, 1936-1970; newspaper cuttings relating to J. Tysul Jones and others, 1912-1971; notes and other material, 1926-1970, relating to Idwal Jones, Waldo Williams, Ifan Jones, and individuals from the Llandysul area; manuscripts of and relating to Sarnicol, 1889-[1975], including autograph poems, [1944], an annotated copy of his Storiau ar Gân (Denbigh, 1936), 1936-1938, transcripts and newspaper cuttings of his works, 1907-[1975], letters to J. Tysul Jones concerning Sarnicol, 1947-1973, manuscript translations of Sarnicol's work, [1935], and notes on Sarnicol by J. Tysul Jones, [1972].

Papurau Dewi Emrys, 1936-1960, yn cynnwys ei gerddi cyhoeddedig a rhai nas cyhoeddwyd; cerddi a gyflwynwyd ar gyfer cystadlaethau'r Eisteddfod Genedlaethol ac eisteddfodau eraill; torion o gerddi a luniwyd ar achlysur ei farwolaeth yn 1952; darlithoedd ac anerchiadau; llythyrau yn ymwneud â thysteb iddo; a rhestr o'i lawysgrifau. = Papers of Dewi Emrys, 1936-1960, including his published and unpublished poems; poems entered in National and other eisteddfodau; cuttings of poems written on his death in 1952; lectures and addresses; letters relating to his testimonial; and a list of his manuscripts.

Llawysgrifau Daniel Owen, [1885]-[1895], yn cynnwys drafftiau o'r rhan fwyaf o'i nofel Profedigaethau Enoc Huws (Wrecsam, 1891), a rhannau o'r cyfrolau Y Siswrn (Yr Wyddgrug, 1886), Gwen Tomos (Wrecsam, 1894) a Straeon y Pentan (Wrecsam, 1895). = Manuscripts of Daniel Owen, [1885]-[1895], including drafts of most of his novel Profedigaethau Enoc Huws (Wrexham, 1891), along with parts of the volumes Y Siswrn (Mold, 1886), Gwen Tomos (Wrexham, 1894) and Straeon y Pentan (Wrexham, 1895).

Papurau Gwydderig, yn cynnwys ei farddoniaeth a deunydd perthynol yn cynnwys beirniadaethau eisteddfodol, torion o'r wasg, adysgrifau o'i waith a gohebiaeth, 1877-1917; ynghyd â barddoniaeth gan feirdd eraill yn cynnwys William Williams ('Myfyr Wyn', 1849-1900), a llyfr nodiadau ei frawd Benjamin Williams = Papers of Gwydderig, comprising his poetry and related material including eisteddfod adjudications, press cuttings, transcripts of his works and correspondence, 1877-1917; together with poetry by other poets including William Williams ('Myfyr Wyn', 1849-1900), and a notebook of his brother Benjamin Williams.

Papurau ymchwil Elfyn Jenkins, 1950-1955, yn ymwneud â thafodiaith Llŷn, sir Gaernarfon, a fwriadwyd ar gyfer gradd MA, gan gynnwys drafftiau llawysgrif a theipysgrif o'r traethawd anorffenedig = Research papers, 1950-1955, of Elfyn Jenkins relating to the dialect of Llŷn, Caernarfonshire, intended for an MA degree, including manuscript and typescript drafts of the unfinished thesis.

Papurau Mudiad a Chwmni Adfer, 1971-2012, yn ymwneud â gweinyddu'r cwmni, gosod tai, ymgyrchoedd y mudiad, ynghyd â gohebiaeth a phapurau ariannol.

Papurau personol, cyhoeddus a llenyddol D. J. Williams, Abergwaun, 1810-1969, gan gynnwys nifer helaeth o lythyrau teuluol a llythyrau oddi wrth gyfeillion a chyd lenorion; dyddiaduron; a llyfrau coleg. Ceir papurau'n ymwneud â'i ran yn Llosgi'r Ysgol Fomio ym Mhenyberth yn 1936 ac fel aelod allweddol o Blaid Cymru, ynghyd â phapurau ei wraig Siân Wiliams. Ymhlith y rhain ceir llythyrau oddi wrth aelodau o'i theulu, llythyrau a dderbyniodd tra roedd ei gŵr yn y carchar a dyddiaduron. Yn ogystal ceir papurau a grynhowyd ganddo.

Papurau teulu Roberts, Llanbrynmair a Chonwy, 1779-1885, yn cynnwys dyddiaduron Samuel Roberts (S.R.), 1843-1885 gyda bylchau; gohebiaeth S.R. a'i dad, John Roberts, ymysg eraill, 1800-1884; pregethau a nodiadau pregethau S.R., [1827x1885], ei frodyr John Roberts (J.R.), [1829x1884], a Gruffydd Rhisiart (G.R.), [c. 1872]-1883, eu tad, John Roberts, [19 gan. cynnar], Jenkin Lewis, [1779x1811], Thomas Jones, 1794-1821, a John Breese, 1828-1829; traethodau, erthyglau ac anerchiadau gan S.R., J.R. ac eraill, [1820x1885], llawer ohonynt ar gyfer eu cyhoeddi yn Y Cronicl; llyfrau casglu, 1828-1881, yn bennaf ar gyfer Apel y Capeli Annibynol Cymreig, 1835; barddoniaeth ac emynau gan S.R. ac eraill, [1820x1885]; nodiadau amrywiol a phapurau eraill S.R., [c. 1807]-[1885], a J.R., 1857-[1884]; 'Llawlyfr y Gweithiwr' gan G.R., 1875; cyfrifon a phapurau eraill mewn perthynas a Thomas Jones ac ysgolion Dinbych a St. Sior, Sir Ddinbych, 1791-1866. = Papers of the Roberts family of Llanbrynmair and Conwy, 1779-1885, including diaries of Samuel Roberts (S.R.), 1843-1885 with gaps; correspondence, 1800-1884, mainly of S.R. and his father, John Roberts; sermons and sermon notes of S.R., [1827x1885], his brothers John Roberts (J.R.), junior, [1829x1884], and Gruffydd Rhisiart (G.R.), [c. 1872]-1883, John Roberts, senior, [early 19 cent.], Jenkin Lewis, [1779x1811], Thomas Jones, 1794-1821, and John Breese, 1828-1829; essays, articles and addresses by S.R., J.R. and others, [1820x1885], many intended for publication in Y Cronicl; collecting books, 1828-1881, mainly for the Welsh Congregational Churches Appeal Fund, 1835; poetry and hymns by S.R. and others, [1820x1885]; miscellaneous notes and other papers of S.R., [c. 1807]-[1885], and J.R., 1857-[1884]; G.R.'s 'Llawlyfr y Gweithiwr', 1875; accounts and other papers relating to Thomas Jones and to Denbigh and St. George schools, Denbighshire, 1791-1866.

Papurau T. Ifor Rees, y diplomydd, cyfieithydd, ac awdur, a phapurau ei dad, J. T. Rees, y cerddor.

Ganed Thomas Ifor Rees yn 1890, yn un o blant J. T. Rees ac Elizabeth, Bronceiro, Bow Street, Ceredigion. Ar ôl derbyn ei addysg gynnar yn Ysgol Rhydypennau ac Ysgol Ramadeg Ardwyn, Aberystwyth, aeth ymlaen i Goleg y Brifysgol, Aberystwyth, lle y graddiodd gydag anrhydedd yn y Gymraeg yn 1910. Dechreuodd ei yrfa fel diplomydd pan benodwyd ef yn Is-Gonswl Gweithredol ym Marseilles, Ffrainc yn 1913, ac yna yn Chargé d'Affaires yn Caracas, Feneswela yn 1914. Ar ôl treulio cyfnodau yn Managua, Nicaragwa; Bilbao, Sbaen; Mecsico; Havana, Ciwba; Milan, yr Eidal, fe'i penodwyd yn Weinidog Prydeinig yn Bolifia yn 1943 ac yn Llysgennad Ei Fawrhydi yn 1947 tan ei ymddeoliad yn 1950. Ef oedd Llysgennad cyntaf Prydain yn Bolifia. Bu farw yn 1977.
Mae ei bapurau yn cynnwys yn bennaf gohebiaeth deuluol a phersonol, gyda rhai yn ymwneud â'i yrfa a drafftiau o'i weithiau.

Ganed John Thomas Rees yn 1857 yng Nghwmgiedd, Ystradgynlais, sir Frycheiniog. Treuliodd ychydig o amser yn Aberystwyth o dan hyfforddiant y Dr Joseph Parry, cyn graddio gyda Mus.Bac. ym Mhrifysgol Toronto. Wedi iddo ddychwelyd i Gymru, bu'n athro, yn arweinydd corau ac yn dysgu yng Ngholeg Aberystwyth.

Papurau'r bardd Dewi Stephen Jones, 1980-2019, yn cynnwys drafftiau o gerddi, llythyrau oddi wrth Anne Stevenson, Bobi Jones ac Alan Llwyd, ynghyd â theyrngedau a roddwyd iddo yn dilyn ei farwolaeth yn 2019. = Papers of the poet Dewi Stephen Jones, 1980-2019, including letters from Anne Stevenson, Bobi Jones and Alan Llwyd, together with tributes on his death.

Papurau Mihangel Morgan, 1978-[2014], yn cynnwys gohebiaeth a drafftiau o'i weithiau llenyddol. = Papers of Mihangel Morgan, 1978-[2014], comprising correspondence and drafts of his literary works.

Papurau llenyddol a phersonol E. Tegla Davies, 1879-1970, yn cynnwys ei ddyddiaduron, gohebiaeth, pregethau, ysgrifau, adolygiadau o’i weithiau ac adolygiadau ganddo, ynghyd â ffotograffau teuluol. = Literary and personal papers of E. Tegla Davies, 1879-1970, comprising his diaries, correspondence, sermons, essays, reviews of his publications and reviews by him, together with family photographs.

Papurau'r nofelydd a'r dramodydd llenyddol Eigra Lewis Roberts, [1965]-[2014], yn cynnwys drafftiau llawysgrif ar gyfer y gyfres ddrama deledu 'Minafon'; teipysgrifau addasiadau o nofelau Elena Puw Morgan, Y Wisg Sidan a Y Graith; sgript y ffilm deledu ar O. M. Edwards; sgyrsiau radio; adolygiadau, teipysgrifau o rai o'i llyfrau gan gynnwys Fy Hanes i: Streic: Dyddiadur Ifan Evans, Llwybrmain, Bethesda, 1899-1903. = Papers of the novelist and dramatist Eigra Lewis Roberts, [1965]-[2014], including manuscript drafts of the television drama series 'Minafon'; typescript adaptations of novels by Elena Puw Morgan namely Y wisg sidan [The silk gown] and Y graith [The scar]; script of the television film about O. M. Edwards; radio talks; book reviews and typescripts of some of her books including the diary of Ifan Evans, Llwybrmain, Bethesda, 1899-1903.

Papurau llenyddol ac academaidd Alun Eirug Davies, ynghyd â phapurau ei dad T. Eirug Davies, [1908]-[2017], sy'n cynnwys gohebiaeth, dyddiaduron, barddoniaeth, pregethau a phapurau eraill. = Literary and academic papers of Alun Eirug Davies, together with the papers of his father T. Eirug Davies, [1908]-[2017], comprising correspondence, diaries, poetry, sermons and other papers.

Papurau Elinor Bennett, 1954-2018, yn cynnwys sgorau cerddoriaeth; papurau’n ymwneud ag ymweliad Côr Madrigal Coleg Prifysgol Cymru Aberystwyth â’r Unol Daleithiau; rhaglenni gwyliau telyn, gwyliau cerdd; rhaglenni cyngherddau; ffotograffau; a phapurau’n ymwneud â dewis cynllun ar gyfer adeilad newydd i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. = Papers of Elinor Bennett, 1954-2018, comprising music scores; papers relating to the visit of The University College of Wales, Aberystwyth’s Madrigal Choir to America; programmes for harp festivals and music festivals; concert programmes; photographs; and papers relating to selecting both the architect and the design concept for the new Welsh National Assembly building.

Casgliad o ddogfennau yn perthyn i Gwenfron Hughes, gan gynnwys llythyrau a sgriptiau.

Rhan gyntaf casgliad Papurau Llio Rhydderch, yn cynnwys trawsgrifiad o atgofion y rhoddwr, ynghyd â chopïau o luniau a dogfennau yn adlewyrchu ei pherthynas ag Urdd Gobaith Cymru.

Amlen frown gyda llawysgrifen ei mam, "Darnau gyfansoddodd Llio i adrodd gyda'r delyn gyda Mr Oswald Griffith Bangor. Enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Llanrwst 1951", ynghyd â nodyn eglurhaol yn llaw y rhoddwr, tri darn o gerddoriaeth a chopi o doriad papur newydd. Yn ogystal ceir amlen blastig yn cynnwys gwaith cyfansoddi y rhoddwr yn ystod 1951-1970au, nodyn eglurhaol yn ei llaw a cherddoriaeth Dwy Gwningen Fach, Down by the Salley Gardens, Can i fudiad merched y wawr, Y Bont, a Cwningod. Mehefin 2021.

Cyfansoddiadau a threfniadau; trefniannau cerddorol ar gyfer gweithdai telyn; a sylabws cerddorol Ysgol David Hughes, Porthaethwy, lle bu'r rhoddwr yn dysgu; Mai 2022.

Ychwanegiad i'r archif yn cynnwys papurau, deunydd clyweledol, ffotograffau a phosteri; Tachwedd 2024. Trosglwyddwyd dau focs yn cynnwys deunydd clyweledol i'r Archif Sgrin a Sain.

Ffeiliau yn cynnwys llythyrau at y rhoddwr, papurau yn ymwneud â theithiau, erthyglau a thorion papur newydd, ynghyd â chasgliad ei thad, Prydderch Williams (rhestr gyda'r bocsys); Chwefror 2025.

Adroddiadau blynyddol 1999, 2007-2010 a 2012-2015; Taflen Gwasanaeth Datgorffori Maesyffynnon, dydd Sul, 1 Awst 2021; Awst 2021. Llyfr cofnodion y blaenoriaid, 1986-2020; Hydref 2024.

Prawf-gopi o Bitter Honey, nofel Saesneg gan Caryl Lewis a gyhoeddir yn 2025. Cyflwynwyd i’r Llyfrgell gan yr awdur adeg ffilmio rhaglen yng nghyfres ‘Cyfrinachau’r Llyfrgell’ (SLAM Media), 21 Tachwedd 2024.

Cofnodion Capel Salem, Llandeilo.