Showing 144 results

Llyfr poced, 1665-1689, yn llaw Edward Williams o Lansilin, sir Ddinbych, yn bennaf yn Gymraeg, yn cynnwys deunydd amrywiol megis calendrau, tablau, nodiadau, cyfrifon, barddoniaeth a rhyddiaith.
Mae'r gyfrol yn cynnwys calendr Cymraeg (ff. 57 verso, 58-69), calendrau Saesneg ar gyfer 1667 (ff. 112-117 verso) ac [?1656] (ff. 119 verso-123 verso); tablau ac ysgrifau yn ymwneud ag amseryddiaeth (ff. 24 recto-verso, 41 verso, 47-50, 72 verso-76, 105-108, 110 verso-111 verso, 124 verso-128, Cymraeg yn bennaf); tablau ac ysgrifau tebyg i'r uchod yn ymwneud a sywedyddiaeth a sêr-ddewiniaeth (ff. 45, 46 verso, 53 verso-56 verso, 97-104 verso, Cymraeg); deunydd, yn cynnwys chwe phennill Saesneg, wedi ei gopïo allan o almanac Thomas Jones am 1689 (ff. 57a-d); 128 o englynion, neu bennillion eraill, wedi eu priodoli i Tuder Aled, Gwilim ab Sion Wynn, [Dafydd] Salsbury, Moris ap Ho'll ab Tudur, Maredudd ap Rhys, Sion Mowddwy, Gruffydd Hiraethog, Edward Jeffrey, [Dafydd] ab Edmwnt, [?Gwtwal] Trevor, Ieuan Llwyd Siaffre, Gaynor verch Elissau, Gwenllian verch Rhirid Flaidd ac eraill (tu mewn i'r clawr blaen, ff. i, 1 verso, 2 verso-3, 5 recto-verso, 12 recto-verso, 13 verso-15 verso, 17 verso-18, 23 recto-verso, 25 recto-verso, 26 verso-27 verso, 35 verso-38, 43 verso-46, 50 verso-53, 57a recto-verso, 57b, 69 verso, 72, 73 verso, 75 verso, 76, 87 verso, 109 verso, 119, 124, 129 verso); cyfrifon ynglŷn â threthi eglwysig ('lewne'/'lewn') a threthi eraill ym mhlwyf Llansilin, 1670-1673 (ff. i verso, 2, 7 verso, 9 recto-verso, 38 verso, 39 verso-41, 129 verso; Saesneg); amryw gyfrifon a chofnodion fferm ac aelwyd, 1665-1689 (ff. 3 verso-5, 10 recto-11 verso, 26, 39 recto-verso, 42-43 verso, 70-72, 76 verso-82 verso, 84-86, 87 verso, 89-94, 109, 129; Saesneg); cofnodion genedigaethau, priodasau a marwolaethau yn dyddio o 1659 i 1684 (ff. 6, 7, 17 verso, 39, 51, 108 verso-109, 127; Saesneg); ryseitiau meddygol (ff. 11, 28-35) ac i wneud inc (f. 128 verso); a rhyddiaith, nodiadau ac ysgrifau eraill yn y Gymraeg (ff. 17, 18 verso-22 verso, 56, 85 verso, 86 verso-87, 94 verso-97, 110), yn eu mysg darn o bregeth neu weddi (f. 17), stori Arthuraidd anghyflawn (ff. 18 verso-22 verso) a 'Llyma Hanes Christophis' (ff. 86 verso-87), ac yn Saesneg (ff. 12 verso, 13, 18, 118-119).

Cyfrol o bregethau, 1837-1838, yn llaw y Parch. William Rees (Gwilym Hiraethog). = A volume of sermons, 1837-1838, in the hand of the Rev. William Rees (Gwilym Hiraethog).
Mae'r pregethau yn bennaf o'r Testament Newydd, ynghyd ag ambell un o Lyfrau'r Salmau a'r Diarhebion, ac eraill. Perthyn y gyfrol i gyfnod Rees yn weinidog ar eglwys Annibynnol Lôn Swan, Dinbych; rhestrir y pregethau a draddodwyd ganddo, Chwefror 1837-Rhagfyr 1838, ar tt. 188-190 (testun â'i wyneb i waered). = The sermons are taken mainly from the New Testament, along with a few from the Book of Psalms, Book of Proverbs and others. The volume relates to Rees's time as the minister of Swan Lane Independent church, Denbigh; the sermons preached by him, February 1837-December 1838, are listed on pp. 188-190 (inverted text).

Copi ffotostat o 'Harvard MS Welsh 8,' sef cyfrol yn perthyn i gasgliad llawysgrifau William Bodwrda yn cynnwys barddoniaeth Gymraeg gan feirdd o'r 14 gan. hyd at 17 gan., a gopïwyd [1640x1660]. = A photostat facsimile of 'Harvard MS Welsh 8' which is a volume from the collection of manuscripts of William Bodwrda containing Welsh poetry from 14 cent to 17 cent, copied [1640x1660]
Ceir awdlau, cywyddau a darnau o hen ganu brud yn y llawysgrif, nifer ohonynt yn canu i deuluoedd sir Gaernarfon; cerddi a briodolir i Daliesin a Llywarch Hen; a nifer o eitemau sy'n unig gopïau, sef gwaith Huw Pennant (tt. 13-17), Ifan Tew Brydydd (tt. 53-5), Howel ab Reinallt (tt. 65-7), Siôn Phylip (tt. 90-4), Syr Huw Roberts Llên (tt. 94-7), a Siôn Tudur (tt. 127-31). Mae'n debyg nad llaw William Bodwrda mo'r un o'r ddwy brif law yn y gyfrol, ond credir fod y llawysgrif yn gynsail i un neu fwy o lawysgrifau ffolio William Bodwrda, megis BL Add. 14966 a Mostyn 145 (NLW MS 3048D). = The manuscript comprises 'awdlau', 'cywyddau' and old vaticinatory poetry, many relating to Caernarfonshire families; poems attributed to Taliesin and Llywarch Hen; and a number of items which are unique copies, namely the works of Huw Pennant (pp. 13-17), Ifan Tew Brydydd (pp. 53-5), Howel ab Reinallt (pp. 65-7), Siôn Phylip (pp. 90-4), Sir Huw Roberts Llên (pp. 94-7) and Siôn Tudur (pp. 127-31). It seems that neither of the two main hands in the volume belong to William Bodwrda, although it is likely that the manuscript served as the basis for one or more of William Bodwrda's folio manuscripts, particularly BL Add. 14966 and Mostyn 145 (NLW MS 3048D).

Cyfres o 31 llythyr, 1997-2003, oddi wrth Islwyn Ffowc Elis at ei gofiannydd, T. Robin Chapman, yn ymwneud yn bennaf ag astudiaeth feirniadol Chapman, Islwyn Ffowc Elis (Caerdydd, 2000) a'r bywgraffiad Rhywfaint o Anfarwoldeb (Llandysul, 2003) (ff. 1-71). = Thirty-one letters, 1997-2003, from Islwyn Ffowc Elis to his biographer, T. Robin Chapman, mostly relating to the latter's critical study Islwyn Ffowc Elis (Cardiff, 2000) and biography Rhywfaint o Anfarwoldeb (Llandysul, 2003) (ff. 1-71).
Cynhwysir hefyd nodiadau hunangofiannol gan Islwyn Ffowc Elis, [2001], [2003] (ff. 76-91); copïau o ddau lythyr gan Elis, 1975, 1976 (ff. 72-75, 92-93); a deuddeg llythyr perthynol, 1998-2004, at Chapman oddi wrth amryw o ohebwyr (ff. 94-116), gan gynnwys Huw Ethall, 2004 (f. 99), Harri P[ritchard] J[ones], 2001 (f. 101), Eigra Lewis Roberts, [2002] (f. 102), Robin Williams, 2001 (ff. 109-110), Bobi Jones, 1998 (f. 111), Derec Llwyd Morgan, 1998 (f. 113), a Brynley F. Roberts, 2003 (ff. 115-116). Ceir yn llythyrau Elis atgofion am ei amser yn fyfyriwr yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor (1942-7) (ff. 48-52), a’i ymddangosiadau o flaen tribiwnlysoedd gwrthwynebwyr cydwybodol ym 1943 (ff. 53-54), yn ogystal â chyfeiriadau at Adran y Gymraeg, Coleg Prifysgol Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan (1975-1980au) (ff. 55 verso-56, 74, 85 verso-90), Daniel Owen (f. 14), Kate Roberts (f. 14), T. J. Morgan (f. 54) ac E. Tegla Davies (ff. 72-75). = Also included are autobiographical notes by Islwyn Ffowc Elis, [2001], 2003 (ff. 76-91); copies of two letters from Elis, 1975, 1976 (ff. 72-75, 92-93); and twelve related letters, 1998-2004, to Chapman from various correspondents (ff. 94-116), including Huw Ethall, 2004 (f. 99), Harri P[ritchard] J[ones], 2001 (f. 101), Eigra Lewis Roberts, [2002] (f. 102), Robin Williams, 2001 (ff. 109-110), Bobi Jones, 1998 (f. 111), Derec Llwyd Morgan, 1998 (f. 113), and Brynley F. Roberts, 2003 (ff. 115-116). Elis's letters include reminiscences of student life at the University College of North Wales, Bangor (1942-7) (ff. 48-52) and his appearances before tribunals for conscientious objectors in 1943 (ff. 53-54), as well as references to the Department of Welsh at St David's University College Lampeter (1975-[1980s]) (ff. 55 verso-56, 74, 85 verso-90), Daniel Owen (f. 14), Kate Roberts (f. 14), T. J. Morgan (f. 54) and E. Tegla Davies (ff. 72-75).