File NLW MS 22085C. - Morris T. Williams libel action,

Thomas Gee (1815-1898) joined his father's printing and publishing business in Denbigh in 1838, continuing the business alone following his father's death in 1845. In the same year Thomas Gee began publishing the quarterly periodical Y Traethodydd and, from 1854 to 1878, he undertook the mammoth task of printing and publishing the ten-volume Y Gwyddoniadur. The weekly Baner Cymru first saw the light of day in 1857; the paper merged with Yr Amserau in 1859 and it was this publication of all Gee's output which proved most influential in the social, political and religious life of Wales. Gwasg Gee was continued by Thomas Gee's son John Howel Gee and the business remained in the family until 1914. Morris T. Williams (1900-1946) married the novelist Kate Roberts in 1928. The couple bought Gwasg Gee, continuing its production of periodicals such as the influential Baner ac Amserau Cymru. Following Williams's death, Kate Roberts continued the business alone for a further ten years.

Ganwyd Kate Roberts (1891-1985), un o'r ffigurau pwysicaf yn hanes llenyddiaeth Cymru, yn Rhosgadfan, Llanwnda, pentref yn ardal y chwareli yn sir Gaernarfon. Yr oedd yn nofelydd, yn awdur storiâu byrion ac yn newyddiadurwraig lenyddol. Graddiodd mewn Cymraeg yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, lle bu'n astudio o dan Syr John Morris-Jones a Syr Ifor Williams. Wedi hynny bu'n athrawes Gymraeg yn Ystalyfera ac Aberdâr, ac yn 1928 priododd Morris T. Williams a phrynodd y ddau Wasg Gee, cyhoeddwr Baner ac Amserau Cymru. Yn dilyn marwolaeth ei gŵr yn 1946, parhaodd i redeg y busnes ar ei phen ei hun am ddeng mlynedd arall. Cyhoeddodd nifer fawr o nofelau a storiâu byrion o 1925 hyd 1937 ac o 1949 hyd 1981. Yr oedd hefyd yn aelod gweithgar o Blaid Genedlaethol Cymru a chyfrannodd yn rheolaidd i bapur newydd misol y blaid, Y Ddraig Goch. Mae nifer o'i gweithiau yn adlewyrchu cymdeithas y chwarel y magwyd Kate Roberts ynddi. Mae rhai o'i gweithiau yn ymwneud â gwragedd neu hen bobl yn byw ar eu pennau eu hunain. Yr oedd hefyd yn awdures llyfrau ar gyfer ac am blant. Yr oedd themâu ei gwaith cyhoeddedig yn cynnwys pynciau llenyddol, gwleidyddol a theuluol.